Gazlı söndürme sistemleri hem yangının tehlike oluşturacak başka alanlara yayılmasını önlemek hem de oluşacak hasarı minumuma indirmek amacıyla tercih edilir. Gazlı söndürme sistemleri en temiz söndürme sistemleridir. Bu sistemlerin sıklıkla tercih edilmesinin bir nedeni de yangın söndürme işleminden sonra arkasında enkaz bırakmamasıdır.
Çalışma Prensibi
Gazlı söndürme sistemleri, yangını söndürmek için özel gazlar kullanır. Bu gazlar, oksijen seviyesini azaltarak veya kimyasal reaksiyonlar yoluyla yangının söndürülmesini sağlar.
Türleri
Halon Gazlı Sistemler:
A sınıfı yangınlarda, yangının kimyasal tepkimesine engel olduğu için geçmiş yıllarda tercih ediliyordu. Ahşap, kağıt ve kumaş maddelerinin yanmasıyla oluşabilecek yangınlarda Halon gazı kullanılıyordu. Fakat ozan tabakasına verdiği zarardan dolayı birçok ülkede kullanılmamaktadır.
Halon Alternatif Gazlar:
- FM-200 (HFC-227ea): HFC227EA, hidroflorokarbon (HFC) bazlı bir söndürme ajanıdır ve genellikle hassas ekipmanların korunması için tasarlanmış yangın söndürme sistemlerinde kullanılır. Halon gazlarının aksine ozan tabakasına zarar vermez. Yangın söndürmede etkin olan bir gazdır.
- Novec 1230: Hem etkili hem de insan sağlığına zararı olmayan kokusuz, renksiz bir gazdır. Tüm sınıflardan yangınların söndürülmesinde etkilidir. Özellikle elektrik devreleri için güvenilir olmasından dolayı elektronik ekipmanlar ve hassas malzemeler içeren alanlarda meydana gelen yangınlarda tercih edilir.
- Karbon Dioksit (CO2): B Sınıfı sıvı yangınları için tasarlanmıştır ve elektrikle kullanım için güvenlidir. Bir karbondioksit söndürücü ile söndürülebilen B sınıfı yangınlar, yanıcı sıvılar ve gazlar, çözücüler, yağlar, gresler, yemeklik yağlar, katranlar, yağ bazlı boyalar ve cilaları içerir. Enerji verilmiş elektrikli ekipman içeren C sınıfı yangınlar da CO2 ile söndürülebilir. Soğuk yapısıyla yangının sıcaklığını ve oksijen seviyesini düşürür ve yangını söndürür. Genellikle endüstriyel alanlarda ve depolama alanlarında kullanılır. CO2 gazı, zehirli olabileceği için dikkatli kullanılmalıdır.
Inert Gazlar:
Azot, argon, ve helyum gibi gazlar içerir. Oksijen seviyesini düşürerek yangının söndürülmesinde etkili rol oynar. Argon gazı, doğada doğal olarak bulunur. Dolayısıyla ozon tabakasını inceltici herhangi bir etkisi yoktur. Genellikle büyük veri merkezlerinde ve hassas ekipmanların bulunduğu alanlarda tercih edilir.
Avantajları
- Hızlı Etki
Gazlı sistemler, yangının hızlı bir şekilde söndürülmesini sağlar, bu da daha az malzeme ve yapı hasarı anlamına gelir.
- Elektronik Ekipmanlarla Uyumlu:
Elektronik ekipmanların olduğu yerlerde kullanıldığında, cihazlara zarar verme riskini en aza indirir.
- Temizlik ve Bakım:
En temiz söndürme yöntemi olduğu için yangın sonrası temizlik gerektirmez. Böylece işgücü maliyetlerini azaltır.
Uygulama Alanları
- Gemilerde
- Trafolarda
- HES, GES ve RES’ lerde
- Veri Merkezleri, Server Odaları, Otomasyon Merkezleri: Elektronik cihazları korumak için kullanılır.
- Ofisler ve Ticari Alanlar: Yangın riskinin yüksek olduğu yerlerde kullanılır.
- Arşiv, Sanat Galerisi, Müzeler ve Kütüphaneler: Hassas malzemeleri korumak için tercih edilir.
- Endüstriyel Alanlar: Büyük ölçekli üretim tesislerinde ve depolama alanlarında kullanılır.
- Kontrol Merkezleri ve Ana Kumanda Odalarında